Często jest tak, że dziedziczący spadek spadkobierca od razu odrzuca spadek. Bo wie, że spadkodawca – na przykład jego ojciec czy matka – dość lekką ręką wydawał pieniądze i zaciągał długi.
Tymczasem może być to działanie pochopne. Warto poprzedzić je analizą tego, co potencjalnie faktycznie może znajdować się w odziedziczonym spadku.
PRZYJĘCIE SPADKU
Zacznijmy od wyjaśnienia, że w sytuacji, gdy dowiadujemy się o tym, że zostaliśmy powołani do dziedziczenia spadku, możemy postąpić w trojaki sposób. Po pierwsze: możemy spadek odrzucić. Po drugie: możemy przyjąć ten spadek w sposób prosty. I po trzecie, możemy przyjąć ten spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Co oznaczają powyższe dwa sposoby przyjęcia spadku?
Jeśli przyjmiemy spadek w sposób prosty, to będziemy odpowiadać za wszystkie długi spadkowe całym swoim majątkiem. Czyli jest to odpowiedzialność nieograniczona. Nawet jeśli zatem spadkodawca nie zostawi nam żadnych aktywów w spadku, np. nieruchomości czy środków pieniężnych, my będziemy musieli spłacić jego długi.
Natomiast jeśli przyjmiemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza, to również będziemy ponosić odpowiedzialność za długi spadkowe. Ale z tą modyfikacją, że tylko do wysokości stanu czynnego spadku. To bardzo istotna różnica. Innymi słowy, jeśli w spadku nie będzie żadnych aktywów, na przykład pieniędzy na koncie spadkodawcy, to nie będziemy musieli w ogóle rozliczać się z wierzycielami spadkodawcy. Ale jeśli w spadku będzie przykładowo nieruchomość, to już trzeba będzie się liczyć z koniecznością rozliczenia z wierzycielami spadkodawcy. Rozliczenie będzie następowało do wysokości wartości rynkowej tej nieruchomości.
PRZYJĘCIE SPADKU Z DOBRODZIEJSTWEM INWENTARZA JAKO ZASADA
W tym miejscu warto zaznaczyć, że od ponad 10 lat, to jest od 18 października 2015 r. w polskim prawie panuje ważna zasada. Otóż w przypadku, gdy w ustawowym terminie spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia co do tego, w jaki sposób przyjmuje spadek, to jest to jednoznaczne z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Przed tą datą niestety, ale spadkobiercy co do zasady nabywali spadek w sposób prosty, czyli bez ograniczenia odpowiedzialności za długi.
TERMIN DO ZŁOŻENIA OŚWIADCZENIA CO DO PRZYJĘCIA SPADKU
I jeszcze jedna ważna uwaga. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku należy złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, gdy spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Dla zachowania tego terminu wystarczy, że złożymy wniosek do sądu o odebranie od nas oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed upływem tego terminu.
PRZYJĘCIE SPADKU A SPIS INWENTARZA
W sytuacji, gdy spadek przyjęliśmy z dobrodziejstwem inwentarza, istotne jest sporządzenie spisu inwentarza. Sporządzenie tego typu dokumentu zabezpiecza bowiem spadkobiercę w relacjach z wierzycielami spadkodawcy. Otóż jest to zabezpieczenie przed dochodzeniem od spadkobiercy przez wierzycieli spadkodawcy, zapłaty długów w kwotach przewyższających stan czynny spadku. Stan czynny spadku jest to wartość aktywów wchodzących do tego spadku. Ta wartość stanu czynnego spadku jest określana na dzień śmierci spadkodawcy.
Czym jest spis inwentarza?
To formalny dokument sporządzany na wniosek spadkobiercy przez komornika. W dokumencie tym komornik, po przeprowadzonym postępowaniu, ustala co wchodzi w skład spadku. Jakie długi, jakie aktywa, a także ustala ich wartość.
Co istotne, wniosek o sporządzenie spisu inwentarza można złożyć jeszcze przed formalnym przyjęciem spadku. I w ten sposób sprawdzić, czy warto przyjąć spadek.
KORZYŚCI ZE SPISU INWENTARZA
Dzięki sporządzeniu takiego spisu inwentarza, może się okazać, że w skład spadku wchodzą aktywa, o których nie mieliśmy jako spadkobiercy dotąd pojęcia. Komornik bowiem dąży do ustalenia wszystkich aktywów wchodzących w skład spadku. W tym celu pozyskuje dane z różnych źródeł, między innymi od banków i z ksiąg wieczystych. Może się także okazać, że długi spadkowe, o których myśleliśmy, że są bardzo wysokie, w rzeczywistości są znacznie niższe. I to znacznie niższe niż wartość stanu czynnego spadku. A zatem po sporządzeniu spisu inwentarza może być tak, że spadek, który wydawał się nie mieć wartości dla spadkobiercy, w rzeczywistości przysparza mu korzyści.
Dlatego ja zawsze zalecam moim klientom ostrożność przy podejmowaniu decyzji o odrzuceniu spadku. Zalecam wspólną analizę w mojej Kancelarii posiadanych dokumentów dotyczących spadku, informacji posiadanych o tym spadku. I dopiero po tej analizie podjęcie decyzji, czy spadek odrzucić, czy jednak „zaryzykować”. I przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza. A następnie oczywiście następnie sporządzić taki spis inwentarza. Bo bez takiego spisu inwentarza trudno jest skutecznie bronić się przed wierzycielami spadkodawcy.
Jeśli masz podobny problem ze spadkiem, zapraszam do kontaktu. Nie warto podejmować pochopnych decyzji w tych sprawach.
Katarzyna Księżniak-Kosmala
Uwolnię twój czas i twoją głowę od problemów prawnych. Będę Twoim osobistym prawnikiem.
➢rozwody ➢spadki ➢podziały majątku ➢odszkodowania ➢nieruchomości ➢umowy ➢windykacje ➢alimenty ➢procesy sądowe
Najnowsze komentarze