Świadczenie wspierające – czym jest i jak je uzyskać

Dla kogo świadczenie wspierające?

Takie świadczenie wspierające mogą otrzymać osoby niepełnosprawne, które ukończyły 18 rok życia. Świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednak aby otrzymać to świadczenie, najpierw osoba niepełnosprawna musi uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia. W tej decyzji poziom potrzeby wsparcia musi być ustalony na poziomie od 70 do 100 punktów (przy skali oceny wynoszącej od 0 do 100 punktów). W przypadku, gdy w decyzji poziom potrzeby wsparcia będzie wynosił mniej niż 70 punktów, to takie świadczenie wspierające nie będzie przysługiwać.

Kto może uzyskać taką decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia?

Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia może otrzymać osoba, która ma już orzeczenie o jednym z trzech stopni niepełnosprawności: znacznym, umiarkowanym lub lekkim.

Decyzja taka może być również wydana dla osoby, która posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o:

– całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji lub

– niezdolności do samodzielnej egzystencji lub

– całkowitej niezdolności do pracy lub

– częściowej niezdolności do pracy oraz o celowości przekwalifikowania.

Taka decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia może być także wydana dla osoby, która ma orzeczenie o zaliczeniu jej do I lub do II albo do III grupy inwalidów.

Kto wydaje decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia?

Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby niepełnosprawnej wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Decyzja ta jest wydawana na wniosek  osoby niepełnosprawnej zainteresowanej uzyskaniem świadczenia wspierającego.

Czym jest potrzeba wsparcia i od czego zależy ustalony poziom potrzeby wsparcia?

Potrzeba wsparcia jest następstwem braku lub utraty przez daną osobę autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej.

Przy ustalaniu potrzeby wsparcia bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej:

1. Zdolność osoby do samodzielnego wykonywania określonych czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania. Na przykład zdolność do wykonania względem swojej osoby czynności higienicznych, poruszania się, samodzielnego przygotowania posiłków, spożywania posiłków itp.;
2. Rodzaj wymaganego wsparcia do dokonania określonych czynności w codziennym funkcjonowaniu z uwzględnieniem czasu niezbędnego do wykonania danej czynności;
3. Konieczność wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą, mającą na celu zapewnienie zwiększenia lub utrzymania niezależności osoby niepełnosprawnej.

Poziom potrzeby wsparcia jest ustalany na podstawie: po pierwsze – obserwacji osoby niepełnosprawnej. Po drugie – wywiadu bezpośredniego. I po trzecie – na podstawie oceny funkcjonowania osoby ubiegającej się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Do dokonania tej oceny stosuje się specjalny formularz. Oceny tej dokonuje się również na podstawie wypełnionego przez osobę niepełnosprawną kwestionariusza samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z funkcjonowaniem. Taki kwestionariusz samooceny osoba niepełnosprawna dołącza do wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. 

W kwestionariuszu tym ocena poszczególnych czynności związanych z obszarami codziennego funkcjonowania jest wyrażana w wartościach punktowych. Ponadto osoba niepełnosprawna wskazuje w tym kwestionariuszu oczekiwane wsparcie i jego częstotliwość.

Poziom potrzeby wsparcia ustala się, za zgodą osoby ubiegającej się ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, w miejscu jej stałego pobytu. Ustalenie może też nastąpić w siedzibie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności albo w miejscu wyznaczonym przez ten zespół. To miejsce wyznaczone przez zespół musi jednak spełniać warunki przewidziane w ustawie z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.

Czy od takiej decyzji w przedmiocie potrzeby wsparcia można się odwołać?

Od decyzji wydanej przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności o poziomie potrzeby wsparcia nie przysługuje odwołanie. Natomiast przysługuje prawo do złożenia wniosku do tego samego wojewódzkiego zespołu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Taki wniosek można złożyć w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Co zrobić, gdy jest już decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia?

Jeśli wnioskodawca otrzymał już taką decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia na poziomie co najmniej 70 punktów, to może wystąpić do ZUS o przyznanie mu świadczenia wspierającego. Cały proces odbywa się wyłącznie elektronicznie. Wniosek wraz z załącznikami można wnieść do ZUS pzy pomocy:

1. profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub
2. systemu teleinformatycznego banków krajowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych świadczących usługi drogą elektroniczną. Podmioty te muszą spełniać wymogi określone w informacji zamieszczonej na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub
3. systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny.

Może być tak, że wnioskodawca nie wie, jak wnosić dokumenty drogą elektroniczną. W takiej sytuacji oddział ZUS, do którego uda się wnioskodawca, powinien zapewnić pomoc w złożeniu takiego wniosku.

ZUS może nie uwzględnić w całości interesu wnioskodawcy. Na przykład nie przyzna świadczenia wspierającego za cały wnioskowany okres. W takim wypadku wnioskodawca może się od takiej decyzji ZUS odwołać. Odwołanie przysługuje do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca może je wnieść za pośrednictwem ZUS w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji ZUS.

Komu nie przysługuje świadczenie wspierające?

Nie każda osoba, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję o ustaleniu poziomu wsparcia będzie miała prawo do świadczenia wspierającego. To świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli:

1. osoba ta została umieszczona w domu pomocy społecznej, w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym. Lub też w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Albo została umieszczona w zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich lub
2. osoba ta jest uprawniona za granicą do świadczenia o podobnym charakterze do świadczenia wspierającego. Chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
3. na osobę tę inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką. Chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Ile wynosi świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające ZUS wypłaca co miesiąc i wynosi od 40% do 220 % renty socjalnej. Wysokość tak ustalonego świadczenia wspierającego zaokrągla się do pełnego złotego w górę. Ów procentowy wskaźnik zależy od liczby punktów przyznanych uprawnionemu do świadczenia w skali potrzeby wsparcia. Przy czym waloryzacja tego świadczenia wspierającego w związku ze zmianą wysokości renty socjalnej następuje z urzędu. Nie jest potrzebny do tego żaden wniosek.

Przykładowo, na dzień dzisiejszy renta socjalna wynosi 1878,91 zł brutto. Zatem świadczenie wspierające może miesięcznie wynieść od 752 zł do 4 134 zł. Przy czym świadczenie to jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).

Warto zatem należycie zadbać o dochowanie staranności przy ubieganiu się o świadczenie wspierające. Niewątpliwie w ochronie interesów wnioskodawcy na każdym etapie ubiegania się o świadczenie wspierające może pomóc radca prawny.

Czy kwestia świadczenia wspierającego dotyczy Ciebie lub bliskiej Ci osoby? Czy chcesz mieć pewność, że sprawa zostanie należycie poprowadzona przed organami administracji publicznej ? Jeśli tak, to zapraszam Cię do kontaktu.

Pomogę.